the Later Latin Society

a Brief Guide to
Latin Numerals

NUMERAL Adjectives are of three kinds:— Cardinal, answering the question quot? how many? Ordinal, answering the question quotus? which in order? Distributive, answering the question quotêni? how many each? Table of Latin Numerals    CARDINAL       ORDINAL     DISTRIBUTIVE     ADVERBS    I. ûnus (ûna, ûnam) prîmus (-a, -um) singulî (-ae, -a) semel II. duo (duae, duo) secundus, alter bînî bis III. três (três, tria) tertius ternî ter IV. quattuor quârtus quaternî quater V. quînque quîntus quînî quînquiê(n)s VI. sex sextus sênî sexiêns VII. septem septimus septênî septiêns VIII. octô octâvus octôni octiêns IX. novem nônus novênî noviêns X. decem decimus dênî deciêns XI. ûndecim ûndecimus ûndênî ûndeciêns XII. duodecim duodecimus dodênî duodeciêns XIII. trêdecim tertius decimus ternî dênî terdeciêns XIV. quattuordecim quârtus decimus quaternî dênî quaterdeciêns XV. quîndecim quîntus decimus quînî dênî quîndeciêns XVI. sêdecim sextus decimus sêdenî dênî sêdeciêns XVII. septendecim septimus decimus septenî dênî septiêns deciêns XVIII. duodêvîgintî duodêvîcê(n)simus duodêvîcênî duodêvîciêns XIX. ûndêvîgintî ûndêvîcênsimus ûndêvîcênî ûndêvîciêns XX. vîgintî vîcênsimus vîcênî vîciêns XXI. ûnus et vîgintî ûnus et vîcênsimus vîcênî singulî semel et vîciêns XXX. trîgintâ trîcênsimus trîcênî trîciêns XL. quadrâgintâ quadrâgênsimus quadrâgênî quadrâgiêns L. quînquâgintâ quînquâgênsimus quînquâgênî quînquâgiêns LX. sexâgintâ sexâgênsimus sexâgênî sexâgiêns LXX. septuâgintâ septuâgênsimus septuâgênî septuâgiêns LXXX. octôgintâ octôgênsimus octôgênî octôgiêns XC. nônâgintâ nônâgênsimus nônâgênî nônâgiêns C. centum centênsimus centênî centiêns CC. ducentî ducentênsimus ducênî ducentiêns CCC. trecentî trecentênsimus trecênî trecentiêns CCCC. quadringentî quadringentênsimus quadringênî quadringentiêns D. quîngentî quîngentênsimus quîngênî quîngentiêns DC. sescentî sescentênsimus sescênî sescentiêns DCC. septingentî septingentênsimus septingênî septingentiêns DCCC. octingentî octingentênsimus octingênî octingentiêns DCCCC. nôngentî nôngentênsimus nôngênî nôngentiêns M. mîlle mîllênsimus singula milia mîlliêns MM. duo milia bis mîllênsimus bîna mîlia bis mîlliêns   Ûnus, (ûnus, ûnum) one, is declined in the singular as follows:—        M.               F.             N.      N. ûnus ûna ûnum V. ûne ûna ûnum Acc. ûnum ûnam ûnum G. ûnius ûnius ûnius D. ûnî ûnî ûnî Ab. ûnô ûnâ ûnô   The plural of ûnus is regular.   Duo (duae, duo) and três (tres, tria) are declined as follows:—        M.               F.             N.      N., V. duo duae duo Acc. duo or duôs duâs duo G. duôrum duârum duôrum D., Ab. duôbus duâbus duôbus        M.               F.             N.      N., V. três três tria Acc. três três tria G. trium trium trium D., Ab. tribus tribus tribus Duo sometimes has a genitive duum. Ambo, both, is declined like duo (except that the final o is long); but it never has the shortened genitive. The Cardinals from quattuor to centum are indeclinable; from ducenti to nongenti they are declined like the standard first and second declension plural adjectives. Mille in the singular is an indeclinable noun or adjective; the plural milia is a neuter noun declined like tria. [cf. Aulus Gellius on mille in Noctium Atticarum, I. xvi.] Ordinals are declined like the standard first and second declension adjectives. The letter n is often ommitted in forming ordinal numbers in -ensimus.   The Ordinals must be used to give the years: e.g., A.D. 100 is anno post Christum nato centensimo. Distributives are declined like the standard first and second declension plural adjectives.   The Distributive (a) denotes that the number belongs to each of several persons or things, as "pueri denum annorum,"—boys of ten years old; (b) are used in multiplication, as "bis bina,"—twice two; (c) with nouns which have no corresponding singular, such as "una castra,"—one camp, but "bina castra,"—two camps, and "binae litterae,"—two epistles, but "duae litterae,"—two letters of the alphabet; and (d) poets often use distributives for cardinals.   Distributive Numerals originally had a collective sense: e.g., bini meant "two together," "two at a time," "a couple." Caesar has "uxores habent deni duo deniqui inter se communes."—"groups of ten or twelve men had wives in common." Thus Vergil., Aen. vii. 538: quina armenta,—"five herds." Compound Numbers: from tredecim to undeviginti inclusive, the smaller number is prefixed without et; from XXI to XCIX either (a) the larger precedes without et, or (b) the smaller precedes with et. From CI upwards, the larger generally precedes. [cf. Aulus Gellius on duovicesimo in Noctium Atticarum, V. iv.] The letter n is often ommitted in forming numeral adverbs in -iens. compiled by Informal from Postgate's New Latin Primer (London, 1891)